Ngày 30/12/2022, tôi trả lời phỏng vấn Đài PTTH Hải Phòng ở chuyên mục “Chuyện phố chiều” về chủ đề “Kiến trúc truyền thống và hiện đại trong đô thị”, nội dung gồm có: Nhìn lại nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, chúng ta vẫn thấy sự xuất hiện những phong cách của một số trường phái kiến trúc lớn trên thế giới. Xét một cách tổng thể, thì nền kiến trúc nước ta có gì nổi bật. Một công trình kiến trúc vừa là một sản phẩm vật chất, là một hiện thực đồng thời phản ánh hiện thực. Bất kể một kiến trúc nào cũng là một sản phẩm nghệ thuật. Và đã là nghệ thuật thì đều có những ngôn ngữ riêng, ngôn ngữ của kiến trúc là gì. Với những người KTS, có suy nghĩ gì về sợi dây liên hệ của quá khứ và hiện tại, hiện tại với tương lai thông qua những khối mảng của từng kiến trúc đô thị. Không ít nơi con người can thiệp quá sâu, làm thay đổi cơ bản về kiến trúc đô thị, điều này tạo ra những hệ quả ra sao. Điều gì sẽ xảy ra nếu như những kiến trúc đô thị cứ dần thay đổi theo sự phát triển của nền văn minh nhân loại. Nhìn nhận như thế nào về yếu tố truyền thống và hiện đại trong kiến trúc đô thị Hải Phòng ở thời điểm này, nêu một vài ví dụ. Các đô thị trong quá trình phát triển, làm sao để không tác động quá sâu vào bản sắc làm nên đô thị ấy. Nếu có người hỏi bản sắc Kiến trúc của đô thị Hải Phòng là gì, sẽ trả lời như thế nào. Kiến trúc là một sản phẩm mang tính chất xã hội. Nó trực tiếp hàng ngày với đời sống con người. Nó gắn liền với lịch sử phát triển dân tộc, với chế độ xã hội, với thực tế sản xuất và đời sống. Cho nên con người, chế độ xã hội quyết định phần lớn phong cách của một công trình kiến trúc, của một thành phố. Một nền kiến trúc có giá trị phải bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, có phân tích gì thêm điều này. Đơn giản như khi nói về ngôi nhà Việt Nam thường là giản dị, nhẹ nhàng, thanh nhã, thể hiện được phong cách con người Việt Nam với đức tính khiêm tốn, giản dị, thanh nhã, thuần hòa dịu dàng, kín đáo, vui tươi, thấy như thế nào về mối liên hệ giữa tính dân tộc và tính hiện đại của kiến trúc. Có một thuật ngữ mà nhiều người thường xuyên nhắc tới đó chính là “Di sản kiến trúc”, chúng ta đã và đang có những gì và cần làm gì để gìn giữ giá trị của những di sản ấy trong thời đại hiện nay.
MT
