Ngày 15/9/2023, tôi trả lời phỏng vấn Đài PTTH Hải Phòng ở chuyên mục “Chuyện phố chiều” về chủ đề “Thông điệp và ngôn ngữ kiến trúc”, nội dung như sau: Nhận định của KTS Mangado- người Tây Ban Nha như thế này “Công trình tòa nhà chưa chắc đã là kiến trúc”, chia sẻ gì về nhận định này. Trong kiến trúc, có nhắc tới sự nam tính, nữ tính của công trình. Có thể hiểu nôm na: khi nhắc tới nam tính là sự mạnh mẽ, khỏe khoắn… nữ tính là chỉ sự mềm mại, uyển chuyển… Vậy đặc tính trên được thể hiện cụ thể như thế nào. Chúng ta vùa nhắc đến yếu tố nam tính, nữ tính trong kiến trúc, đó có phải là một cách nói khác đi của yếu tố âm- dương không, đâu là nơi biểu hiện rõ nhất lối kiến trúc này. Vậy, nói đến đây có thể thấy, sự phân định các yếu tố, sắc thái liên quan đến nữ, hay còn gọi là nữ tính trong kiến trúc phải chăng đã có từ rất lâu. Như vậy là bắt nguồn từ những nhu cầu thẩm mỹ tự nhiên, từ các hệ tư tưởng hay các thói quen, tập tục trong sinh hoạt bởi sự khác biệt nam- nữ đã hình thành nên những kiến trúc mang phong cách nữ tính hoặc nam tính. Biểu hiện của phong cách đó trong kiến trúc hiện đại ngày nay là gì. Tuy nhiên, cũng có những kiến trúc lại bao hàm cả những mâu thuẫn và phức tạp tạo nên sự phong phú và nhập nhằng của cuộc sống hiện đại và nghệ thuật kiến trúc, thích những kiến trúc đơn giản hay thích những sự phức tạp trong đó. Có thể hiểu một cách đơn giản, về mặt hình học, các đường tròn, đường cong, cấu trúc thanh mảnh, sự cầu kỳ, mềm mại trong chi tiết… luôn gợi nhắc, liên tưởng tới nữ tính; và ngược lại, các đường nét thẳng, mảng khối vuông phẳng khoẻ khoắn là biểu hiện của nam tính đúng không ạ. Nếu để được chọn, thì sẽ chọn một thiết kế mang phong cách nam tính hay phong cách nữ tính. Trong phong cách thiết kế kiến trúc này, dường như cũng thể hiện một câu chuyện mang khía cạnh xã hội đó chính là sự bình đẳng nam nữ, điều này đang được biểu hiện ra sao trong thực tế. Nói đến đây chúng ta lại thấy được rằng: Dù thiết kế kiến trúc như thế nào, thể hiện ra sao thì nó biểu hiện rất rõ thông điệp, ngôn ngữ riêng.
MT
